Cong ty Cong Nghe Tin hoc Nha truong http://www.schoolnet.vn
Đánh giá thời khóa biểu giáo viên theo tiết học và chuyển tiết tối ưu trong phần mềm TKB 7.0
12/08/2008

Một trong những tính năng mới nổi bật nhất của phần mềm TKB 7.0 là chức năng liên quan đến đánh giá và thao tác với từng tiết học của thời khóa biểu giáo viên trong nhà trường.


Chúng ta đều biết về sự phức tạp nhưng rất quan trọng của việc đánh giá một thời khóa biểu giáo viên trong nhà trường. Nếu một thời khóa biểu được thiết lập với nhiều giáo viên cảm thấy hài lòng, thỏa mãn thì đó là một thời khóa biểu tốt. Ngược lại nếu có giáo viên kêu ca phàn nàn rằng TKB của mình “xấu” quá, “bất hợp lý” quá thì đó là một thời khóa biểu không tốt.

Vậy vấn đề cốt lõi quan trọng của một thời khóa biểu là làm sao thỏa mãn càng nhiều giáo viên càng tốt. Nhưng đây lại chính là vấn đề phức tạp nhất của mọi bài toán xếp thời khóa biểu.

Phần mềm TKB 7.0 lần đầu tiên đã đưa ra một loạt tính năng mới liên quan đến đánh giá thời khóa biểu giáo viên và tối ưu hóa các thời khóa biểu này. Đây là những bước đi đầu tiên của phần mềm TKB theo hướng này.

Bài viết này sẽ trình bày chi tiết mô hình và các vấn đề kỹ thuật chính liên quan đến đánh giá tiết học trên thời khóa biểu giáo viên. Việc đánh giá này nhằm thực hiện được cả 2 mục đích: tìm ra vị trí “xấu” trên thời khóa biểu và làm cho nó “tốt” lên. Nội dung bài viết tóm tắt như sau:

1. Đánh giá tiết học trên thời khóa biểu giáo viên

Mô tả chức năng và mô hình đánh giá tiết học và TKB giáo viên trong TKB 7.0. Từ mô hình này sẽ đưa ra được các tiết “xấu” và “tốt”, từ đó đánh giá được các TKB giáo viên theo mô hình mới.

2. Đánh giá khả năng chuyển tiết xấu trên TKB giáo viên

Mô hình đánh giá các tiêu chí chuyển tiết trên TKB giáo viên. Các tiết được đánh giá là “xấu” sẽ cần được làm tốt lên bằng cách chuyển sang các vị trí khác trên thời khóa biểu.

3. Lệnh các phương án chuyển tiết

Giới thiệu lệnh Các phương án chuyển tiết của TKB 7.0, một lệnh hoàn toàn mới.

4. Lệnh chuyển tiết tối ưu

Giới thiệu lệnh Chuyển tiết tối ưu, một lệnh hoàn toàn mới của TKB 7.0.

5. Thao tác kéo thả tinh chỉnh dữ liệu thời khóa biểu hỗ trợ chuyển tiết tối ưu

Mô tả tính năng hỗ trợ chuyển tiết tối ưu ngay trong quá trình tinh chỉnh dữ liệu.

1. Đánh giá tiết học trên thời khóa biểu giáo viên

Trong phiên bản mới TKB 7.0 lần đầu tiên đã đưa ra một cách (phương pháp) đánh giá TKB giáo viên mới: đánh giá theo độ đo tiết học (hay còn gọi là Cell MetricCM). Mỗi tiết trên TKB giáo viên sẽ tương ứng với một giá trị số để đo độ tốt, xấu của tiết học này. Giá trị độ đo này càng lớn thì tiết càng xấu, độ đo 0 là tốt nhất.

Trong tất cả các màn hình thể hiện TKB giáo viên đều có thể quan sát được các độ đo này một cách tường minh rõ ràng.

- Độ đo tiết học bao gồm 8 thông số. Tổng hợp các độ đo này sẽ tạo thành một độ đo chung cho mỗi tiết học trên TKB giáo viên. Trong các màn hình quan sát thời khóa biểu (xem hình trên), một cửa sổ nhỏ Thông tin trạng thái tiết họcluôn xuất hiện trên màn hình ghi rõ các thông số đánh giá tiết học và giá trị tổng hợp CM của tiết học này.

- Bảng sau mô tả chi tiết 8 thông số đánh giá tiết học trên thời khóa biểu giáo viên.

Stt

Tiêu chí đánh giá

Mô tả chi tiết tiêu chí

Giá trị trả lại của độ đo

Ghi chú

1

Tạo tiết trống

Tiết dạy hiện thời có tạo ra các khoảng trống giữa hai tiết dạy hay không trên TKB giáo viên.

Số tiết trống được tạo ra bởi tiết này. Giá trị này có thể là từ 0 đến 3.

Tiết tạo ra tiết trống chắc chắn là tiết xấu?

2

Tiết duy nhất trong buổi học

Tiết hiện thời có phải là duy nhất trong buổi học hay không.

= 1 nếu là tiết duy nhất trong buổi học. = 0 nếu ngược lại.

Tiết duy nhất là tiết xấu?

3

Ràng buộc Nghỉ, Hạn chế, Bận

Tiết hiện thời có vi phạm một trong các ràng buộc Nghỉ, Hạn chế, Bận của giáo viên hay không.

= 1 nếu có vi phạm.

= 0 nếu không vi phạm.

4

Yêu cầu không dạy

Tiết hiện thời có vi phạm ràng buộc yêu cầu chỉ dạy từ tiết ... đến tiết ... trong buổi học hiện thời hay không?

= 1 nếu có vi phạm.

= 0 nếu không vi phạm.

5

Yêu cầu nghỉ buổi dạy

Tiết hiện thời có vi phạm hay không yêu cầu xin nghỉ hoặc dạy cụ thể các buổi học trong tuần.

= 1 nếu có vi phạm.

= 0 nếu không vi phạm.

6

Dạy qua trưa

Tiết hiện thời có tham gia vào việc giáo viên phải dạy liên tục tiết 5 sáng và 1 chiều hay không.

= 1 nếu có tham gia vào.

= 0 nếu không tham gia vào dạy qua trưa.

7

Cặp tiết vào giờ nghỉ

Tiết hiện thời có tham gia vào cặp tiết xếp liền dạy qua vạch nghỉ giữa buổi học hay không?

= 1 nếu đúng như vậy.

= 0 nếu ngược lại.

8

Vi phạm tính chất môn học

Tiết hiện thời có vi phạm tính chất môn học tại vị trí này hay không?

= 1 nếu có vi phạm tính chất môn học.

= 0 nếu không vi phạm.

Thông số này liên quan đến đánh giá tính sư phạm của tiết học trên TKB lớp.

Tổng hợp hàm đánh giá CM độ đo tiết học =

Tổng các giá trị trả lại của các tiêu chí. Hàm CM có thể lấy giá trị từ 0 đến 10.

Nếu CM>0 thì tiết học hiện thời được coi là xấu?

- Như vậy hàm đánh giá theo CM tại một tiết học của TKB giáo viên sẽ nhận giá trị từ 0 đến 10. Nếu giá trị CM> 0 thì tiết học này được coi là Xấu, ngược lại nếu CM=0 thì tiết học sẽ là Tốt.

- Nếu ô thời khóa biểu giáo viên là rỗng thì giá trị CM được đặt tự động = 0.

- Tổng các độ đo tiết học trong buổi học của thời khóa biểu giáo viên sẽ tạo thành một hàm đánh giá giáo viên mới, gọi là hàm đánh giá giáo viên theo độ đo tiết học. Căn cứ vào hàm này phần mềm sẽ đánh giá một thời khóa biểu giáo viên trong buổi học là tốt hay xấu. Mặc định TKB giáo viên sẽ là xấu nếu giá trị hàm tổng hợp CM > 0.

- Trên khung thông tin TKB giáo viên của TKB 7.0 có thêm 1 nút lệnh mới cho phép tô màu các tiết học được coi là xấu theo đánh giá CM.

- Để xem và quan sát được đánh giá theo CM toàn bộ giáo viên trong nhà trường hãy thực hiện lệnh: Công cụ --> Thống kê TKB --> Thống kê theo giáo viên.

Bảng thống kê sau xuất hiện cho phép quan sát toàn bộ các đánh giá giáo viên hiện thời theo cả 3 phương pháp. Cột giữa chính là đánh giá theo độ đo tiết học CM.

- Người sử dụng phần mềm TKB có thể bật/tắt các tiêu chí đánh giá tiết học từ lệnh Các lựa chọn của phần mềm.

2. Đánh giá khả năng chuyển tiết xấu trên TKB giáo viên

Như vậy TKB 7.0 đã đưa ra một đánh giá mới: đánh giá TKB giáo viên theo độ đo tiết học của thời khóa biểu. Vấn đề bây giờ được đặt ra là làm sao giảm được số lượng các tiết xấu này trên thời khóa biểu giáo viên. Cách giải quyết duy nhất có thể là:

Chuyển các tiết Xấu sang các vị trí khác trên TKB sao cho nó không còn là tiết Xấu nữa.

Bài toán mới lại đặt ra cho mô hình này là có cách nào có thể đánh giá được khả năng chuyển một tiết Xấu trên TKB giáo viên sang vị trí khác một cách tốt nhất được hay không?

Trong toàn bộ lịch sử phát triển của phần mềm TKB, việc tinh chỉnh thời khóa biểu bằng cách dịch chuyển tiết học đều do con người quan sát và thực hiện bằng tay công việc này.

Phần mềm TKB 7.0 lần đầu tiên đưa ra các đánh giá cho việc lựa chọn các phương án chuyển tiết trên TKB giáo viên. Với mỗi tiết Xấu của thời khóa biểu, phần mềm sẽ tiến hành đánh giá tất cả các khả năng có thể chuyển tiết này đến vị trí đích sao cho hợp lý nhất. Có tất cả 10 tiêu chí dùng để đánh giá khả năng chuyển tiết này.

Như vậy với mỗi tiết xấu trên TKB giáo viên, tất cả các tiết trống còn lại trên TKB giáo viên này sẽ được đánh giá bằng cách kiểm tra xem có thỏa mãn các yêu cầu được đặt ra hay không. Như vậy mỗi tiết trống còn lại sẽ lại được gán 1 giá trị số là số các tiêu chí thỏa mãn việc chuyển tiết tối ưu này. Giá trị này càng lớn thì khả năng chuyển tiết đến vị trí này sẽ càng tối ưu hơn.

3. Lệnh Các phương án chuyển tiết

Lệnh Các phương án chuyển tiết mới được đưa vào từ TKB 7.0. Chức năng chính của lệnh là cho phép quan sát tường minh các đánh giá chuyển tiết của một tiết xấu trên TKB giáo viên và thực hiện công việc chuyển dịch tiết trên TKB.

Như vậy chức năng Các phương án chuyển tiết sẽ hỗ trợ cho người xếp thời khóa biểu quan sát đồng thời các đánh giá và phương án chuyển tiết khác nhau trên thời khóa biểu giáo viên.

Thực hiện lệnh: nháy chuột phải lên ô TKB là tiết xấu và chọn chức năng Các phương án chuyển tiết.

Màn hình lệnh xuất hiện có dạng sau:

Hãy chú ý đến các thông tin sau đây trong cửa sổ lệnh Các phương án chuyển tiết.

- Tiết Xấu hiện thời được tô màu đỏ.

- Tất cả các tiết trống còn lại trên TKB giáo viên sẽ được đánh giá khả năng chuyển tiết đến bằng giá trị là tổng số các tiêu chí thỏa mãn. Giá trị này có thể từ 0 đến 10.

- Tiết rỗng thỏa mãn tất cả các tiêu chí được gọi là tiết tối ưu và được tô màu Xanh lá cây. Như vậy việc chuyển tiết màu đỏ hiện thời đến các vị trí tô màu xanh là hợp lý và tối ưu nhất. Chú ý là tiết rỗng tối ưu có thể không tồn tại.

- Nháy chuột chọn 1 tiết rỗng bất kỳ trên TKB giáo viên sẽ xem được cụ thể các đánh giá chuyển tiết của tiết này: tiêu chí nào thỏa mãn, tiêu chí nào không thỏa mãn. Nếu muốn thực hiện việc chuyển đến tiết này thì nháy nút Chuyển tiết.

- Nếu muốn phần mềm tự động chuyển tiết xấu đỏ đến một trong các vị trí tối ưu màu xanh thì nháy nút Chuyển tiết tối ưu.

4. Lệnh Chuyển tiết tối ưu

Với các tiết Xấu của TKB giáo viên, phần mềm TKB 7.0 còn hỗ trợ thêm 1 lệnh đặc biệt: Chuyển tiết tối ưu. Nháy chuột phải lên ô thời khóa biểu màu đỏ, ta sẽ thấy xuất hiện lệnh Chuyển tiết tối ưu trong bảng chọn xuất hiện.

Lệnh này sẽ tự động đánh giá và tìm ra các tiết rỗng tối ưu và tự động thực hiện việc chuyển tiết hiện thời đến vị trí các ô màu xanh này. Quá trình tìm và thực hiện lệnh hoàn toàn tự động.

5. Thao tác kéo thả tinh chỉnh dữ liệu thời khóa biểu hỗ trợ chuyển tiết tối ưu

Phần mềm TKB 7.0 còn hỗ trợ việc tìm kiếm các phương án chuyển tiết tối ưu ngay trong quá trình tinh chỉnh dữ liệu trực tiếp trên màn hình như sau:

Khi thực hiện thao tác dịch chuyển tiết bằng cách Kéo thả chuột, nếu nhấn giữ chuột trái trên ô xấu một vài giây, sẽ thấy xuất hiện các ô rỗng màu xanh. Đây chính là các vị trí tối ưu đã được mô tả trong phần trên.

Như vậy phần mềm TKB 7.0 hỗ trợ trực tiếp việc chuyển tiết tối ưu ngay trong quá trình tinh chỉnh dữ liệu.
URL của bài viết này::http://www.schoolnet.vn/modules.php?name=CDROM&file=article&sid=2389
© Cong ty Cong Nghe Tin hoc Nha truong contact: sales@schoolnet.vn