Cong ty Cong Nghe Tin hoc Nha truong http://www.schoolnet.vn
Tư duy xếp thời khóa biểu bằng tay và bằng máy có gì khác nhau?
21/08/2006

Bùi Việt Hà, Công ty Công nghệ Tin học Nhà trường


Xếp thời khóa biểu là một công việc khó, rất khó. Người xếp thời khóa biểu cho nhà trường ngoài việc hiểu biết rõ các yêu cầu chung của thời khóa biểu, yêu cầu sư phạm môn học, các yêu cầu của từng giáo viên, còn phải có những tư duy đặc biệt khi suy nghĩ và xếp, chia tiết học trên thời khóa biểu. Chúng tôi gọi các tư duy đặc biệt đó là tư duy xếp thời khóa biểu.
Như vậy tư duy xếp thời khóa biểu là một loại tư duy suy luận logic đặc biệt chỉ có riêng đối với người xếp thời khóa biểu và đặc thù riêng cho bài toán này. Về nguyên tắc các tư duy này độc lập với các công cụ mà người xếp hiện đang có và đang sử dụng. Tuy nhiên sự phụ thuộc giữa các công cụ của người xếp thời khóa biểu và các tư duy xếp có quan hệ rất chặt chẽ với nhau và không giống nhau giữa giáo viên này với giáo viên khác. Điều quan trọng là giáo viên nắm được các công cụ và tư duy, phát triển các suy nghĩ của mình dựa trên các công cụ đó.

Thời gian trước từ khi chưa có máy tính, việc xếp thời khóa biểu được làm hoàn toàn bằng tay (chúng tôi sẽ gọi cách xếp này là xếp bằng tay). Đã có rất nhiều giáo viên có kinh nghiệm xếp thời khóa biểu bằng tay với nhiều ý tưởng và tư duy độc đáo. Từ khi có máy tính và nhất là từ khi xuất hiện các phần mềm hỗ trợ xếp thời khóa biểu, nhiều giáo viên đã chuyển sang làm công việc này trên máy tính (chúng tôi gọi cách xếp này là xếp bằng máy). Vậy thì xếp bằng tay và bằng máy có gì giống nhau và khác nhau? Có phải là xếp bằng tay luôn tốt hơn xếp bằng máy? Hay ngược lại, xếp máy tốt hơn xếp tay?

Bài viết này được viết với mục đích cho các giáo viên hiểu rõ hơn vai trò, ý nghĩa và so sánh giữa những người xếp thời khóa biểu bằng tay và bằng phần mềm có gì chung và khác biệt. Điều quan trọng mà chúng tôi muốn trình bày với các giáo viên là

I. So sánh công việc xếp thời khóa biểu bằng tay và bằng máy tính

Bây giờ chúng ta hãy cùng nhau làm một cuộc so sánh thuần túy kỹ thuật và vô tư xem hai cách xếp như vậy có gì giống nhau và khác nhau. Quả thật chúng có quá nhiều các khác nhau, thậm chí đối chọi với nhau.


Từ bảng trên ta thấy cả hai cách xếp thời khóa biểu bằng tay hay máy đều có những ưu, nhược điểm và rất khó so sánh giữa hai cách xếp này. Tuy nhiên chúng ta có thể chỉ ngay ra tại đây những nhược điểm chính của cách làm bằng tay và những ưu điểm chính của công việc xếp TKB bằng phần mềm.

Xếp TKB bằng tay bạn sẽ phải:

- Tư duy liền mạch. Vì nếu ngắt quãng bạn sẽ phải làm lại từ đầu các tư duy này.

- Luôn phải tư duy, suy nghĩ, rất đau đầu trong khi xếp vì phải tham chiếu và nhớ đến các thông số liên quan đến dữ liệu đầu vào, đến các ràng buộc, các yêu cầu tính nết của giáo viên trong nhà trường.

- Không hề có bất cứ một công cụ trợ giúp nào trong quá trình xếp, tất cả phải làm bằng tay và phải làm từ các đơn vị công việc đơn giản nhất.

- Không gian quan sát tuy rộng nhưng đơn điệu và một chiều, ví dụ chỉ có thể quan sát được TKB các lớp mà không quan sát đuợc TKB các giáo viên, ....

- Luôn trong trạng thái căng thẳng đầu óc, rất mệt mỏi và chịu nhiều áp lực về thời gian và kết quả công việc.

- Kết quả thể hiện chỉ có một kiểu, dạng TKB, rất khó tạo ra nhiều khuôn dạng TKB khác nhau cho các loại đối tượng hoặc không thể tạo ra được từng TKB cho các giáo viên trong nhà trường.

- Đối với mô hình phòng học bộ môn và đa năng thì hoàn toàn mới, chưa có kinh nghiệm xếp TKB.

Xếp TKB bằng máy tính, bạn sẽ được:

- Không phải tư duy liền mạch.

- Không cần thiết phải nhớ bất kỳ các thông số tham số liên quan đến các ràng buộc dữ liệu TKB: tất cả các thông số này máy tính đều nhớ và nhắc nhở chúng ta mọi nơi mọi lúc.

- Có thể quan sát TKB với nhiều cách, nhiều kiểu khác nhau mở rộng được tầm quan sát và tư duy.

- Máy tính sẽ tạo ra rất nhiều công cụ trợ giúp tự động và bán tự động cho người xếp thời khóa biểu. Với chính các công cụ này người xếp TKB bằng máy tính sẽ tạo ra cho mình các cách suy nghĩ mới, các tư duy xếp TKB mới mà trước kia xếp bằng tay chưa hề có.

- Như vậy lợi ích lớn nhất của máy tính mang lại cho con người chính là việc tạo ra các tư duy xếp TKB mới đặc thù của tin học, của máy tính và của từng phần mềm.

II. Tư duy xếp thời khóa biểu bằng phần mềm

Để tạo được cho bản thân các tư duy xếp TKB trên máy tính là một việc không dễ dàng. Cần có nhiều thời gian, kinh nghiệm, bản lĩnh và sự quyết tâm rất cao.

Sau đây chúng tôi sẽ giới thiệu ngắn gọn sự đa dạng của các công cụ do máy tính mang lại khi làm việc với phần mềm TKB 6.0. Màn hình làm việc chính mà chúng tôi muốn giới thiệu là màn hình lệnh Main LoopTriple View.

Sau đây là hình ảnh của cửa sổ lệnh Main Loop, một trong những lệnh mạnh và cơ bản nhất của phần mềm TKB.



Ô TKB hiện thời (có màu vàng) luôn hiện trên TKB lớp hoặc giáo viên. Đây chính là vị trí làm việc hiện thời của bạn, làd nơi bạn đang tập trung suy nghĩ và xếp tiết tại ô này.

Nếu ô TKB hiện thời đang nằm trên TKB lớp, thực đơn TKB sẽ bao gồm các lệnh liên quan đến TKB lớp hiện thời và khung cửa sổ thông tin lớp bên phải sẽ chứa thông tin và các nút lệnh liên quan đến lớp hiện thời.



Nếu ô TKB hiện thời đang nằm trên TKB giáo viên, thực đơn TKB sẽ bao gồm các lệnh liên quan đến TKB giáo viên hiện thời và khung cửa sổ thông tin giáo viên bên phải sẽ chứa thông tin và các nút lệnh liên quan đến giáo viên hiện thời.



Thanh công cụ của TKB 6.0 chia thành các nhóm: Hệ thống, Tiện ích, Main Loop, ...

Khung thông tin lớp, nơi hiện các thông tin và các nút lệnh hay dùng cho lớp hiện thời.

Khung thông tin giáo viên, nơi hiện các thông tin và các nút lệnh hay dùng cho giáo viên hiện thời.

Các lệnh xuất hiện khi nháy chuột phải trên ô TKB lớp hoặc giáo viên.

Các lệnh chính khi nháy chuột đúp trên ô TKB giáo viên. Đây là các lệnh xếp dữ liệu trực tiếp trên ô TKB giáo viên.

Các lệnh chính khi nháy chuột đúp trên ô TKB lớp. Đây là các lệnh xếp dữ liệu trực tiếp trên ô TKB lớp.

Trong cửa sổ lệnh Triple View, khung thông tin nằm phía dưới màn hình chính là các thông tin liên quan đến phòng học. Bên trái là lưới dữ liệu TKB phòng, bên phải là khung thông tin của phòng hiện thời.


URL của bài viết này::http://www.schoolnet.vn/modules.php?name=TKB&file=article&sid=396
© Cong ty Cong Nghe Tin hoc Nha truong contact: sales@schoolnet.vn